یکی از چشمه های پرآب طبیعی استان مرکزی سرچشمه محلات است که در شمال این شهر و در دامنه رشته کوه هفتاد قله قرار داد. مورخان عامل وجودی شهر محلات را آب این چشمه می دانند. حجم آبی که از زیر صخره به بیرون جاری است به حدی است که تکافوی آب شرب و کشاورزی منطقه را می دهد.

با توجه به اینکه این سرچشمه در بلندترین نقطه شهری محلات قرار گرفته، مکانی بسیار مناسب و خوش آب و هوایی را برای گردشگران داخلی و خارجی فراهم نموده است. وجود درختان چنار کهن، صخره های تراشیده شده و پلکانهای زیبا در کنار آب سرچشمه که در داخل آبنماها و پارک تفریحی جاری است، مناظر بسیار دلنشینی را برای علاقمندان به طبیعت و تفریح ایجاد کرده است.

قبل از ورود آسیابهای جدید، مردم شهر محلات و مناطق اطراف از طریق آسیابهای آبی که بر روی رود سرچشمه ساخته شده بود، گندم و جو و ذرت خود را در این آسیابها آرد می نمودند. از نکات قابل توجه دراین خصوص وجود یک باب آسیاب آبی است که هنوز هم فعال بوده و بعد از گذشت سالیان دراز با همان سبک و سنت قدیمی با آسیابانی پیرمرد محلاتی به نام عمو علی ادامه کار داده است.

در مجموعه سرچشمه امکانات جدیدی از قبیل اقامتگاه، استراحتگاه، رستوران، کافی شاپ، سفره خانه سنتی، شهربازی، مرکز تولید و فروش گل و گیاه، مرکز نمایشگاهی و سکوهایی جهت نصب چادر و کمپینگ ساخته شده است که خدمات لازم را به گردشگران داخلی و خارجی ارائه می نمایند. در دامنه صخره، ساختمان زیبایی به نام عمارت کلاه فرنگی، مشرف به پارک و آبنماها ساخته شده است که زیبایی خاصی به این محل داده است.

شما می توانید انواع گل و گیاه و درختان سرو و کاج زینتی که در دامنه کوه هفتاد قله کاشته شده است را مشاهده نمایید. سرسبزی و لطافت هوا در سرچشمه محلات بویژه در فصل بهار و تابستان برای اهالی شهر محلات موقعیت ویژه ای را فراهم نموده است. تا بتوانند به دور از کار روزانه، مدت زمانی هرچند کوتاه را در کنار خانواده خود در این مکان سپری نمایند.

راه دسترسی: شهر محلات، مجموعه سیاحتی و تفریحی سرچشمه.

با خودرو تا پارکینگ سرچشمه می توان رفت، برای رسیدن به سرچشمه و آبنماها بایستی مسافتی حدود 200 متر را پیاده طی کرد.

 چشمه آب معدنی و آبگرم محلات

در شمال شرقی محلات و در دامنه ارتفاعات 1635 متری کوه خورزن مجموعه ای از چشمه های طبیعی آبگرم و معدنی با آبدهی بالا قرار دارد که از اعماق زمین با درجه حرارت حداقل 50 درجه سانتیگراد به سطح زمین جاری می شود.

این آبها که از روی مواد مذاب داخل زمین همراه با گازهای عمدتاً گوگردی به سطح می آید، دارای خواص مختلف طبی و درمانی می باشد. آبگرم محلات که بر سر راه کاروانسرای دودهک و مجموعه تاریخی خورهه قرار دارد از گذشته های دور به جهت خواص درمانی منحصر به فرد آن دارای اهمیت و شهرت فراوان بوده است که این موضوع در کتب و اسناد تاریخی درج شده است.

سرچشمه اصلی آبگرم محلات در داخل محوطه میهمانسرای جهانگردی در زیر صخره بزرگ سنگی قرار دارد که توسط لوله های متعدد به استخر و حمامهای اطراف هدایت می شود. آب این چشمه دارای ترکیبات سولفاته کلسیک و ازته است و برای درمان بیماری های نقرس، کبدی، کلیوی ، صفراوی و دستگاه گوارش مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین در گذشته برای درمان کچلی و امراض پوستی استفاده می شده است. هم اکنون مجموعه آبگرم محلات از دو بخش آبگرم علیا که در اختیار شرکت سرمایه گذاری ایرانگردی و جهانگردی قرار دارد و آبگرم سفلی که به صورت حمام های کوچک در اختیار مردم روستا می باشد تشکیل شده است.

مجموعه آبدرمانی ایرانگردی محلات دارای امکانات بهداشتی: استخر و حمام های خصوصی مجهز به وانهای شستشو، رستوران، کافی شاپ و اقامتگاه مناسب برای گردشگران داخلی و خارجی است. در کنار این مجموعه تعدادی میهمانپذیر ارزان قیمت هم در روستای جنب چشمه برای مسافران ساخته شده است.

تجهیز و مستقر نمودن چند پزشک متخصص آبدرمانی و معرفی و تبلیغ این مجموعه به جهان می تواند به طور قابل توجهی به جذب هر چه بیشتر جهانگردان بین المللی کمک نماید.

راه دسترسی: محلات، جاده محلات به دودهک کیلومتر 15، مجموعه آبدرمانی محلات، تمامی مسیر آسفالته و با وسیله نقلیه سواری تا کنار چشمه می توان رفت.

 گلها و گیاهان زینتی

گلهای شاخه ای، درختچه ها و گیاهان زینتی که در باغچه ها ، منازل، آپارتمان ها، جشنها و مراسم مورد استفاده قرار می گیرد، علاوه بر تلطیف هوا و خاصیت آرامش بخش و افزایش مهر و محبت در بین خانواده ها نقش بسیار مؤثری ، در درمان و تسکین بیماری های روحی و روانی داشته که سلامتی و شادمانی را برای مردم به ارمغان می آورد.

شهرستان محلات استان مرکزی، به دلیل شرایط مناسب آب و خاک، علاقه و مهارت مردمان ساکن در آن و همچنین اعتدال هوا توانسته است به عنوان یکی از مهمترین مناطق تولید کننده گل و گیاه در منطقه و جهان مطرح شود.

محلات که به شهر گل و گلخانه ایران شهرت دارد 20 گونه گل آپارتمانی، 60 گونه گل باغچه ای و 19 گونه گل شاخه ای را تولید و به بازار مصرف عرضه می کند. عمده تربن این گلها عبارتند از:

 گل کاغذی

این نوع گل شامل، انواع رز، نسترن، شمشاد، زرشک، یاس، نخل زیتونی، نخل پنبه ای، خرزهره، رز پیوندی، انواع مرکبات زینتی، ختمی، محبوب شب، یاس رازقی، کاردینا، انواع شمعدانی، فلفل زینتی، شاه پسند، کاج مطبق و انواه کاکتوس ها می شود.

 گل های آپارتمانی

انواع پیتوس، آلکونها، کرتن، دیفین باخیا، انواع فیلکوس، پیرومیا، بشقابی، قهر و آشتی، شفتریا، شویدی، گردی، آکالیفا، برگ انجیری، پنجه ای، اسپات فیل، یوکا، پاندانوس، فنکس، فال، پیتو سنخی، را شامل می شود.

 گل های نشا و بذری

این نوع گل ها شامل: انواع بنفشه، اطلسی، پریوش، آهار، مینا، ختمی، میمون، گلهای شاخه ای : گلایل، میخک، زنبق، نرگس، مینا، صدفی، انواع داودی، مریم، لیس، ژرویرا، انواع لیلیوم، آمالیس، شب بو، همیشه بهار، جعفری، میمون، انواع رز، کوکب و ارکیده اشاره کرد.

صدفی، شب بو، همیشه بهار، قلم فور، ناز، رعنا زیبا، لادن، گلچینی، سالوی، حفایی، تاج الملوک، تاج خروس، دکمه ای، فیلکوس، میخک باغچه ای، جعفری، چمن و شاه پسند می شود.

 نهال درخت

شامل گیلاس، قیسی، گوجه سبز، هلو، سیب، شلیل، بادام، گردو، خرمالو، به، انار، گلابی، نارون، اقاقیا، کاج، سرو، ارغوان، سنوبر، تبریزی، توت، سنجد، زالزالک، توت مجنون، ونو، انواع بید، اکالیپتوس، آناناس و موز.

بخش عمده ای از تولیدات گل محلات به خارج از کشور صادر می شود که مهمترین آنها عبارتند از: داودی، مینا، صدفی، فنیکس، گلایل، دیفن باخیا، یوکا، سیکاس، رز، پیتوس، فیکوس، میخک، مریم و ارکیده.

در شهر محلات بزرگترین مرکز تحقیقات گل و گیاه کشور تاسیس شده که در آن انواع گل و گیاه پرورش داده می شود. این مجموعه به کلکسیونی از گلها، گیاهان و درختچه های دارویی و زینتی تبدیل شده که مکانی بسیار مجهز و مناسب برای علاقمندان به گل و گیاه می باشد.

 غارها :

 شهرستان محلات از جمله مناطقی است که سازندهای آهکی و دولومیتی آن فراوان است ، لذا غارهای زیادی در آن وجود دارد که تعدادی از آنها کشف شده اند .

بسیاری از غارها از چنان جاذبه هایی برخورداند که می توان از آنها به عنوان یک منبع ارزشمند توریستی بهره برداری نمود . برخی از این غارها عبارتند از :

-          غار ساراخ گاو :

این غار در کوه سوراخ گاو و در شمال غربی روستای خورهه واقع شده است که از غارهای تاریخی منطقه محسوب می شود و داستان های تاریخی در مورد آن نزد مردم منطقه بسیار است .

-           غار یکه چاه :

 این غار در کوههای جنوب شرقی محلات و در مجاورت روستایی به همین نام واقع شده است . این غار دارای محوطه وسیعی است که از دو قسمت تشکیل شده که به وسیله حفره ای به یکدیگر ارتباط دارند .

-          غار گدارچشمه :

این غار در کوه ارده و در جنوب نیم ور واقع شده است .

-          غار سرچشمه :

این غار در شمال محلات و در کوه سرچشمه واقع شده است .

-          غار کشه ریز :

 این غار در شمال غرب شهرستان و در کوه فیروز کوه در نزدیکی روستای عیسی آباد واقع شده است .

-          غار باباجابر ( باباجاور ) : این غار نیز در نزدیکی غار یکه چاه قرار دارد .

غار شاه بلبل

این غار در کوههای شرقی شهرستان محلات ( بین خورهه و دلیجان ) واقع شده است . این غار نیز دارای چشمه ای کم آب است و از نظر مذهبی برای اهالی منطقه غاری مقدس به شمار می آید .